عبد الحسين شهيدى صالحى

139

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

و بيان داستانهاى انبياء مىپردازد . علامه مجلسى در بحار الانوار تفسير قصص العلماء را دو كتاب دانسته است ، نخست تأليف ضياء الدين ابو الرضا فضل الله راوندى و دومى از قطب الدين راوندى . چهار نسخه از اين كتاب در كتابخانهء آية الله مرعشى قم و يك نسخه در كتابخانهء مدرسهء سپهسالار موجود است . منابع : تعليقه امل الآمل ، 229 - 230 ؛ الثقات العيون فى سادس القرون ، 217 ؛ الذريعة ، 7 / 104 - 105 ؛ فهرست كتابخانهء آية الله مرعشى قم ، 6 / 68 - 69 به بعد . روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن [ - روح الجنان و روح الجنان - تفسير ابو الفتح رازى ] ، اثر ابو الفتح جمال الدين حسين ( حدود 470 - 554 ق ) فرزند على بن محمد خزاعى نيشابورى رازى معروف به ابو الفتوح رازى ( مدفون در بقعه‌اى در جوار مرقد شاه عبد العظيم حسنى در شهر رى ) از ائمهء مفسران شيعه و مشاهير متكلمين اماميه ( - ابو الفتوح رازى ) . تفسير ابو الفتح رازى قديمىترين تفسير مفصل فارسى شيعى است كه به شيوهء كلامى و روائى و ادبى تأليف گرديده است . مفسر نخست قطعه‌اى از آيات قرآن كريم را مىآورد . سپس به تفسير آنها از جنبه‌هاى ادبى و لغوى مىپردازد و از اقوال مفسرين و نيز از احاديث و روايات ائمهء معصومين ( ع ) استفاده مىكند . سپس در وهلهء بعدى از اخبار اهل تسنن هم بهره مىگيرد اقوال مفسران از صحابه و تابعين چون ابن عباس و مجاهد و قتاده و سدّى را نقل مىكند . شواهد شعرى اعم از فارسى و عربى در اين تفسير از تفسير طبرى و كشاف زمخشرى هم بيشتر است . مفسر در حل مشكلات زبانى و لغوى آيات قرآن مجيد به اشعار شعراى عرب تمثل مىكند و در بيان و تفسير وجوه تعبيرات مفردات و مركبات و مشكلات آيات به پيروى از همين سنت به اشعار استشهاد كرده است . اما از نظر جنبهء كلامى اين تفسير معتدل و متوسط است شبيه به تفسير طبرى و هرگز به اندازهء